Category Archives: সম্পাদকীয়

সম্পাদকীয়: – আজিজুল হক

অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয়তাত ভাষাৰ সাদৃস্যৰ যোগে হোৱা বিভ্ৰান্তি

অসমীয়া ভাষা ইউনিক’ড পদ্ধতিৰে লিখিব পৰা গৈছে যদিও অসমীয়া লিপি পৰিচয়বিহীন হৈ আছে। ইউনিক’ড এনেকি ভাৰত চৰকাৰৰ মতে অসমীয়া ভাষা হেনো বাংলা লিপিৰেহে লিখা হয়। অৰ্থাৎ আমি ব্যৱহাৰ কৰা সকলো স্বৰবৰ্ণ, ব্যঞ্জনবৰ্ণ আৰু চিহ্নবিলাক হেনো বাংলা। আনকি ‘ৰ’ আৰু ‘ৱ’ বৰ্ণও বাংলা ‘র’ আৰু ‘ব’ৰ অপভ্ৰংশ মাথোন। তথ্যসহকাৰে অসমীয়া লিপিৰ স্বকীয় মৰ্যাদা বিচাৰি কেইবাবছৰ ধৰি প্ৰতিবাদ কৰি অহা হৈছে যদিও এতিয়ালৈকে সুফল ধৰা নাই। এই ক্ষেত্ৰত অসমীয়াভাষীৰো বহুতো ভুল ধাৰণা আছে। ইয়াত কেৱল অসমীয়া আৰু বাংলা ভাষাৰ সদৃস্যৰ যোগে হোৱা বিভ্ৰান্তিৰ কথা আলোচনা কৰা হৈছে।

যিহেতু অসমীয়া আৰু বাংলা ভাষাৰ একে উৎস বা পুৰণি অসমীয়া অৰ্থাৎ কামৰূপীৰ বিকাশ ঘটি হৈছে সেয়েহে দুয়োটি ভাষাৰ মিল বা সামঞ্জস্য থকাটোৱেই স্বাভাৱিক। সেয়েহে বহুতে ভাষা দুটাৰ পাৰ্থক্য নেদেখি বা হ’লেও সামান্য বুলি একাকাৰ কৰিব বিচাৰে। উপৰা-ওপৰিকৈ চালে বা আপাত তেনেকুৱাই লাগে। বহুতে কয় যে কেৱল উচ্চাৰণৰ কিছু তাৰতম্য আছে আৰু অসমীয়াত পেটকটা ৰ আৰু ৱ বৰ্ণৰ বাহিৰে বাংলাৰ লগত অসমীয়া একে আৰু সেয়েহে অসমীয়া লিপি বুলি সুকীয়া পৰিচয় নাথাকিলেও একো অসুবিধা নহয়। অৰ্থাৎ অসমীয়া আৰু বাংলা ভাষা বেলেগ হ’লেও লিপি একেই। এই ভুল ধাৰণাও অসমীয়া লিপিয়ে স্বকীয় মৰ্যাদা পোৱাত এটি ঘাই অন্তৰায়।

এই প্ৰসংগতে জানি থোৱা প্ৰয়োজন যে ইটো-সিটো লিপিৰ মিল থাকিলে কাৰিকৰী সুবিধাৰ বাবে ইউনিক’ডে একেলগে ৰাখিবলৈ বিচাৰে। যেনেকৈ সংস্কৃত, হিন্দী, মাৰাঠী, নেপালী, আৱধী, গড়ৱালী, মুণ্ডাৰী, ভোজপুৰী আদি ভাষাৰ বাবে দেৱনাগৰী লিপি। অসমীয়া আৰু বাংলা লিপিৰ ঐতিহাসিক ভিত্তিত দুয়োটাকে ‘কামৰূপী’ বুলি নামকৰণ কৰাৰ যুক্তি আছে। কিন্তু এয়ে অসমীয়া আৰু বাংলাৰ উমৈহতীয়া নাম হ’লে বাংলাভাষীসকলে নামানিব কিয়নো ভাৰত চৰকাৰ তথা ইউনিক’ডত বাংলা এটি সুকীয়া আৰু প্ৰতিষ্ঠিত লিপি। আনহাতে ইউনিক’ডৰ ৬.১ সংস্কৰণে প্ৰাচীন অসমীয়া কামৰূপী লিপিৰে লিখা হৈছিল যদিও আধুনিক অসমীয়া বাংলাৰেহে লিখা হয় বুলি কয়। অৰ্থাৎ আধুনিক অসমীয়া যে প্ৰাচীন কামৰূপীৰ পৰায়ে হৈছে সেইটো ইউনিক’ডে মানি নলয়। এনেবিলাক কাৰণত অসমীয়া লিপি কামৰূপী বুলি নামকৰণ কৰাটো উচিত নহ’ব। অসমীয়া ভাষাৰ অসমীয়া লিপি। ইয়াত কাৰো দ্বিমত থাকিব নালাগে।

আধুনিক অসমীয়া আৰু আধুনিক বাংলাৰ মাজত মৌলিক পাৰ্থক্য আছে। কেইবাটিও বৰ্ণৰ উচ্চাৰণৰ উপৰি বাংলাত ধ্বনিৰ অভাৱ পৰিলক্ষিত হয়। সেইবাবে দেখাত অসমীয়াৰ লগত একে হ’লেও লিপ্যন্তৰত আসোঁৱাহ থাকিব। উদাহৰণস্বৰূপে বাংলাত ‘শ’, ‘ষ’, ‘স’ৰ ধ্বনি প্ৰায় ‘চ’ ৰ দৰে যদিও অসমীয়াত শব্দ আৰু আখৰৰ স্থান বিশেষে ‘চ’, ‘হ’ আৰু ‘খ’ৰ দৰে হয়; যেনে ধনেশ, শিশু, বিদেশ। অসমীয়াত ‘চৰকাৰ’ বাংলাত ‘সৰকাৰ’, অসমীয়াত ‘চিটি বাচ’ কিন্তু বাংলাত ‘সিতি বাস’ হয়। অসমীয়াত ই, ঈ,উ,ঊ,চ,ছ ৰ পৰস্পৰৰ উচ্চাৰণ একে যদিও বাংলাত ভিন্ন। সকলো শব্দ, যুক্তাক্ষৰ আৰু উচ্চাৰণবোধক চিন দুয়োটা ভাষাতে একে নহয়। যেনে – অসমীয়াত ‘নতুন’, বাংলাত হয়গৈ ‘নূতন’ । বাংলাত ‘ৱ’ উচ্চাৰণ কৰিবলৈ কোনো আখৰ নাই বাবে ‘ব’ বা ‘য়’ লিখিব লগা হয়। যেনে ‘সেৱা’ৰ বাবে ‘সেবা’, ‘গুৱাহাটী’ৰ বাবে ‘গুয়াহাটী’ আৰু ‘জোৱাৰ’ৰ বাবে ‘জোয়ার’ লিখে। বাংলাত ‘ৰ’ আখটো ‘র’ৰূপে আৰু ব্যঞ্জন বৰ্ণ ‘ক্ষ’টো যুক্তাক্ষৰ হিচাপেহে (ক+ষ=ক্ষ) লয়।

উনিক’ডে একোটি আখৰ বা চিহ্নৰ সত্তা বা মূল(entity) এটি নিৰ্দিষ্ট ক’ডেৰে চিনাক্ত কৰে। আখৰ দেখাত একে হ’লেও বাংলাৰ লগত অসমীয়াৰ অন্ততঃ ১৫ টা আখৰ আৰু চিহ্নৰ মূল অমিল আছে। সেয়েহে অসমীয়া আৰু বাংলা একেলগে সাঙোৰাত অসুবিধা আছে। কিয়নো একেলেগে ৰাখিলে লিপ্যন্তৰৰ বাদেও চৰ্টিং কৰোঁতে খেলিমেলি (collation error) হয়। সেয়েহে বাংলাৰ লগত অসমীয়া একেলগে ৰাখিলে কেত্‌বিলাক ভাষিক আৰু কাৰিকৰী অসুবিধা থাকে। একেই কাৰণতে লেটিন, গ্ৰীক আৰু চিৰিলিক(Cyrilic) লিপিৰ বহুতো মিল আছে যদিও ইউনিক’ডত সুকীয়াকৈ ৰাখিছে। তেনে ক্ষেত্ৰত অসমীয়া লিপিয়ে সুকীয়া স্থান নোপোৱাৰ যুক্তি থাকিব নোৱাৰে।

%d bloggers like this: