Category Archives: ভ্ৰমন কাহিনী

ভ্ৰমণ কাহিনী: সীমাৰ পৰিধি ভাঙি—জৰ্জিয়া, টিবিলিছি, কাখেটিলৈ(৫) – মল্লিকা কলিতা

২৭ চেপ্তেম্বৰ দেওবাৰে আমি টিবিলিছি চহৰখন ভ্ৰমণৰ বাবে বাচি লওঁ, আগদিনা ৰাতি চিগ্যনাগীৰ পৰা উভটি আহোঁতে বহু পলম হৈছিল। আজি আমাৰ গাড়ীৰ ড্ৰাইভাৰ বেলেগ, কিন্তু নাম একেই ‘জৰ্জ’। আমাৰ আৰম্ভণি এসময়ৰ সুবৃহৎ দুৰ্গ ‘নাৰিকালা দুৰ্গৰ(Narikala Fortress ) পৰা কৰা হয়। ধ্বংসাৱশেষৰ আশ্চৰ্য্যান্বিত দৃশ্যাৱলী। এই দুৰ্গটো চতুৰ্থ শতিকাত নিৰ্মিত, দুখন দেৱালেৰে আগুৰি থকা দুৰ্গটোৰ এফালে আছে চালফাৰ বাথ আৰু আনটো ফালে আছে টিবিলিছি বটানিকেল গাৰ্ডেন। King David(১০৮৯-১১২৫)পিছলৈ ইয়াক প্ৰসাৰিত কৰিছিল।
Mongolsএ নামাংকিত কৰিছিল Narin Qala(Little Fortress)ৰূপে । ইয়াৰ প্ৰাংগনত আছে ১৯৯৬-৯৭ চনত পুনঃ নিৰ্মিত ছেণ্ট নিক’লাচ চাৰ্চ। এখন থিয় পাহাৰত অৱস্থিত নাৰিকালা দুৰ্গৰ পৰা টিবিলিছিৰ ৰূপ সুধা পান কৰি আমি অভিভূত হৈ পৰিছিলোঁ। এই দুৰ্গই টিবিলিছি চহৰখনৰ, কুৰা নদীখনৰ তত্ত্বাবধান কৰিছে। ১৮২৭ চনত হোৱা ভূমিকম্পত দুৰ্গৰ কিছু অংশ ক্ষতিগ্ৰস্ত হৈছিল বুলি জানিব পাৰিলোঁ। আনহাতে তেতিয়াৰ পৰা দুৰ্গটো পুনৰুদ্ধাৰ কৰা হোৱা নাই। বৰ্তি থকা পাত্থৰৰ স্থম্ভবোৰ প্ৰাচীন চহৰৰ ইতিহাসৰ মূক সাক্ষী যেন।
নাৰিকালা দুৰ্গৰ কাষত থিয় দি আছে ২০ মিটাৰ ওখ প্ৰতিমূৰ্তি Kartlis Deda(Mother of a Kartli or Mother of a Georgian)-‘মাদাৰ জৰ্জিয়া’ৰ, চহৰখনৰ প্ৰতীক চিহ্ন ; যেন উপেক্ষা কৰিছে চহৰখনক। চিত্তাকৰ্ষক স্মৃতিস্তম্ভটো ১৯৫৮ চনত প্ৰতিষ্ঠা কৰা হৈছিল টিবিলিছি চহৰখনৰ ১৫০০তম বৰ্ষপূৰ্তি উপলক্ষে। এলুমিনিয়ামৰ প্ৰতিমূৰ্তিটো এগৰাকী মহিলাৰ, পিন্ধনত জৰ্জিয়াৰ জাতীয় পোছাক। বাওঁহাতত এটি ৱাইনৰ পাত্ৰ বন্ধুত্বক সম্ভাষণ জনাইছে আৰু সোঁ-হাতত তৰোৱাল সেইসকলৰ বাবে যিয়ে শত্ৰু হিচাপে আহে; প্ৰতিমূৰ্তিটোৱে জৰ্জিয়াৰ জাতীয় চৰিত্ৰক যেন প্ৰতিফলিত কৰে। Sololaki পাহাৰৰ চূড়াত থিয় কৰোৱা মূৰ্তিটোৱে চহৰখনত পদাৰ্পণ কৰা প্ৰতিজনক দূৰৈৰ পৰাই স্বাগতম জনায়। নাৰিকালা দুৰ্গৰ চৌহদত মহিলা বোৰ্খা পৰিহিত মগনীয়া চকুত পৰিছিল। এবিধ বস্তু ওলোমাই থোৱা আছিল দুৰ্গৰ চৌহদত। ভাতৃপ্ৰতিম মহন্তই কেণ্ডেল হ’ব পাৰে বুলি ক’লে। নামি আহোঁতে জ্যুচ বিকা ল’ৰাটিৰ দোকানতো দেখিবলৈ পোৱাত কৌতূহ’ল দমাব নোৱাৰি সুধি পেলালো। ‘Churchkhela’- এক পাৰম্পৰিক কেণ্ডেল আকৃতিৰ মিষ্টান্ন। জৰ্জিয়ান যোদ্ধাই ইয়াত যথেষ্ট পৰিমাণে কেলৰি থকা বাবে গ্ৰহণ কৰিছিল। বিভিন্ন প্ৰকাৰৰ বাদাম—এলমণ্ড, ৱালনাট, হেজেলনাট, কিচমিচ এডাল সূতাৰে মালাৰ দৰে গাঁঠি ঘনীভূত হোৱা আঙুৰৰ ৰস আৰু ময়দাৰ মিশ্ৰনত ডুবাই শুকাবলৈ দিয়া হয়। পাঁচ ছয়দিনৰ ভিতৰত খাবলৈ পৰা হয়গৈ। জলপান তথা নৱ বৰ্ষ-বৰদিনত মিঠাই ৰূপে পৰিৱেশিত হয়।
‘এৰিয়েল ট্ৰামৱে’ – কুৰা নদীখনৰ পশ্চিমদিশে মডাৰ্ণ কেবল কাৰৰ জৰিয়তে চহৰৰ ওপৰেৰে নাৰিকালা ফৰট্ৰেচ(দুৰ্গ) আৰু ৰাইক পাৰ্কৰ মাজৰ এই ভ্ৰমণ ৰোমাঞ্চকৰ আৰু খীপ্ৰতৰ। ২০১২ চনত মুকলি কৰা চাৰিওফালে গ্লাচেৰে আবৃত, কাৰসমূহে প্ৰদান কৰে অনুপম, অতুলনীয়, অনন্য অদ্বিতীয় দৃশ্যাৱলী নগৰখনৰ আৰু চৌপাশৰ। কেবল কাৰৰ পৰা নাৰিকালা দুৰ্গৰ ভগ্নাৱশেষ তথা অবিশ্বাস্য নয়নাভিৰাম দৃশ্যাৱলী বন্দী কৰি লোৱাৰ সুযোগকণ হেৰুৱা উচিত নহয় বুলিয়ে বিবেচিত হ’ল আৰু আমিও টিকট কাটি উঠি পৰিলোঁহ’ক। ইয়াত পিছে মেট্ৰ ট্ৰেভেল কাৰ্ড হে প্ৰচলিত।
ওপৰৰ পৰা চহৰখনৰ ঘৰবোৰৰ চালিবোৰে এক বিশেষ ধৰণৰ সৌষ্ঠৱ বহন কৰিছে। আমাক ড্ৰাইভাৰ জৰ্জে তেওঁৰ মেট্ৰ ট্ৰেভেল কাৰ্ডখন দিছিল আৰু আমি তেওঁক দিছিলোঁ টিকটৰ সমমূল্য। ‘Rike Park’ খন কুৰা(Mtkvari)নদীৰ পাৰত অৱস্থিত ল’ৰা-ছোৱালীৰ বাবে উপযুক্ত ঠাই। এটি সৰু এম্পিথিয়েটাৰ, এখন বিশাল দবা বৰ আকৰ্ষণীয় ৰূপত ৰখা হৈছে। আৰু মিউজিকেল ফাউণ্টেইন, (কেবল গধূলি) সংগীতৰ তালে তালে নৃতৰতা পানীৰ উপভোগ্য খেলা। খেলৰ পথাৰখনত এখন হ’ৰ্ডিঙত চকু পৰিল -2015 European Youth Summer Olympic Festival 26th july-1st august টিবিলিছিত অনুষ্ঠিত হৈ গৈছিল। নাতিদূৰৈত এক্সিবিচন চেণ্টাৰ, পাহাৰৰ ওখত ৰাষ্ট্ৰপতিৰ ভৱন, কনচাৰ্ট হ’ল। ধেনুভিৰীয়া ইস্পাতৰ সামুদ্ৰিক প্ৰাণীৰ সামঞ্জস্যৰ ‘Bridge of peace’ ৰ ওপৰেৰে খোজ কাঢ়িব পাৰি। আমিও সেই সুযোগকণ নলৈ পাৰোনে! অত্যাধুনিক ৪৯০ফুট দীঘল ধনু আকৃতিৰ সেতুখনে নতুন চহৰৰ সৈতে পুৰণি চহৰৰ সংযোগ ঘটাইছে।
সেতুখনৰ আইনাৰ চামিয়নাৰ ওপৰত সূৰ্যৰ পোহৰ পৰি তিৰবিৰ কৰি উঠা দৃশ্যত মোহান্বিত হৈ পৰোঁ। ধুনীয়া মাছ খোৱা চৰাই এজনী উৰি গ’ল, চিগাল’ প্ৰজাতিৰ। এবাৰ বিখ্যাত সাহিত্যিক তোষপ্ৰভা কলিতাই কোৱা মনত আছে সৰু নদীৰ সৌন্দৰ্য বেছি, ডাঙৰ নদীতকৈ। সেয়া যেন চকুৰ আগত টিবিলিছিৰ সৰু কুৰা (Kura) নদীখনে প্ৰমাণ কৰি দিলে। Freedom Squareৰ অৱস্থিতি টিবিলিছি চহৰৰ সোঁমাজত, ৰুস্তাভ্যেলী ৰাজপথৰ পূৰ্ব প্ৰান্তত। জৰ্জিয়াৰ স্বৰাজ আৰু স্বতন্ত্ৰতাক উসৰ্গা কৰা’ ৩৫মিটাৰ উচ্চ কীৰ্তিস্তম্ভটো গ্ৰেনাইট আৰু সোণৰ -প্ৰতিবাৰেই গাড়ীত গৈ থাঁকোতে আমাক আকৰ্ষণ কৰে আৰু সহজেই চহৰৰ যিকোনো বিন্দুৰ পৰা দেখা পোৱা যায়। ইয়াৰ পৰাই Rustaveli Avenue, Pushkin Street, Leselidze Street, Shalva Dadiani Street, Galaktion Street, and Leonidze Street. বিভক্ত হৈছে। বিগত সময়ছোৱাত Freedom Square, Erevan Square নামেৰে জনা গৈছিল সেনানায়ক Ivan Paskevichৰ ইৰাণৰ বিৰুদ্ধে Erevan(এতিয়া Yerevan)ৰ ওচৰত যুদ্ধ বিজয়ৰ সন্মানত (Russo-Persian War 1826–28) । লেনিন আছিল ১৯৭১ চনৰ ‘সমাজতান্ত্ৰিক বিপ্লৱ’ৰ মতাদৰ্শিক আৰু বাস্তৱ নেতা।
পৰবৰ্তীকালত Lenin Square নামেৰে নামাংকিত কৰা উক্ত স্কোয়েৰ ১৯৮৯চনৰ স্বাধীনতাৰ পিছতহে নাম পাইছিল Freedom Square ৰূপে। Joseph Stalin জড়িত থকা ১৯০৭ চনৰ এটি দুঃসাহসী আৰু ৰক্তাক্ত বেংক ডকাইতিৰ অৱস্থিতি তথা অনেক বিক্ষোভ যেনে Rose Revolution(২০০৩)ৰ স্থানো আছিল এই স্কোৱেৰ। ২০০৫ চনত এই স্থানত ৬০তম দ্বিতীয় বিশ্বযুদ্ধৰ অৱসান বাৰ্ষিকী উদ্যাপন উপলক্ষে মাৰ্কিন ৰাষ্ট্ৰপতি জৰ্জ ডব্লিউ বুশ্ব আৰু জৰ্জিয়াৰ ৰাষ্ট্ৰপতি Mikhail Saakashvili এ সম্বোধন কৰিছিল এক লক্ষ জনসমাৱেশক। মাৰ্কিন ৰাষ্ট্ৰপতিক হত্যাৰ প্ৰয়াসেৰে এটি জীৱিত গ্ৰেনেড নিক্ষেপ কৰা হৈছিল; সৌভাগ্যবশতঃ কোনো লোক হতাহত হোৱা নাছিল ঘটনাটোত। Freedom Square ৰ উত্তৰ দিশে ক্ষুদ্ৰকায় মুকলি জেগা টুকুৰাত এটি ফোঁৱাৰা আৰু কবি Alexander Pushkinৰ এটি আবক্ষ মূৰ্তি। ছোভিয়েটৰ সময়ছোৱাত Vladimir Leninৰ বৃহৎ মূৰ্তিটোত ফাট মেলিছিল আগষ্ট ১৯৯১ চনত। আৰু ২০০৬ চনত ‘Liberty Monument’ ৰ প্ৰকৃত প্ৰতিমূৰ্তিটো (৫.৬ মিটাৰ ওখ ব্ৰঞ্জ আৰু সোণেৰে পৰিৱেষ্টিত) চিত্ৰিত কৰা হৈছে Saint George ৰ ড্ৰেগন হত্যাৰ ওপৰত। দুপৰীয়াৰ সাজ গ্ৰহণ কৰি আমি আকৌ ওলাই পৰিলোঁ।
উদ্দেশ্য Mtatsminda Park খন চোৱা। Funicular এখনত উঠি আমি সমুদ্ৰ পৃষ্ঠৰ পৰা ৭২৭ মিটাৰ উচ্চতাত অৱস্থিত উচ্চতৰ ষ্টেচনটো পাওঁ মাথো তিনি মিনিটত (নিম্ন ষ্টেচনটোৰ উচ্চতা ৪৬০মিটাৰ, ৰাস্তাৰ দৈৰ্ঘ্য ৫০১ মিটাৰ বুলি জানিবলৈ সক্ষম হ’লোঁ)। আমোদ-প্ৰমোদৰ বাবে সঠিক পাৰ্ক। আমাৰ বাবে এয়া নতুন অভিজ্ঞতা। নগৰখন লম্বভাবে চোৱাৰ অভিজ্ঞতা ৰোমাঞ্চকৰ লগতে শ্বাসৰুদ্ধকাৰী। হেলন ৰেলপথছোৱাৰ অৱস্থান ২৮-৩৩ ডিগ্ৰী কোণ। বিশ্বাস কৰিবলৈ টান পাইছিলোঁ এয়া এশ বছৰ পুৰণি বুলি! প্ৰতি দহ মিনিটৰ মূৰে মূৰে single ride দুই লাৰিকৈ, লগতে এখন কাৰ্ড পাৰ্কখনৰ বাবে ক্ৰয় কৰিব লাগে। সৰ্বপ্ৰথমে গাড়ী তিনিটা বাগীৰে সজা হৈছিল আৰু আঠজনকৈ যাত্ৰীক ধাৰণ কৰিবলৈ সক্ষম হৈছিল। ২৪জন যাত্ৰীৰ বাবে দুটা প্লেটফৰ্ম আছিল। পৰৱৰ্তীকালত আকৌ দুই প্লেটফৰ্মক কম্পাৰ্টমেণ্টলৈ ৰুপান্তৰিত কৰা হয় আৰু দীঘল বেঞ্চ সংযোগ কৰা হৈছিল। এখন গাড়ীৰ বহন ক্ষমতা আছিল ৪,০০০ কিলো গ্ৰাম।
মন কৰিছিলোঁ পথছোৱাৰ মাজত এখন বিশেষ প্লেটফৰ্ম আছে; এক মিনিটৰ বাবে দুয়োখন গাড়ী থমকি ৰৈ দিয়ে আৰু একে সময়তে পুনৰ চলিবলৈ ধৰে। যাত্ৰীসকলে এই সুযোগতে চাৰিওফালৰ মনোমোহা দৃশ্যৰাজী কেমেৰাত বন্দী কৰিবলৈ নাপাহৰে। এই পাৰ্কখনক TV antenna park , The Effel tower of Georgia নামেৰেও জনা যায়। পাহাৰৰ টিঙত থকা টাৱাৰটো দূৰৈৰ পৰা সন্ধিয়া সময়ত আলোকেৰে তিৰবিৰাই থকা দেখিলে আইফে্ল টাৱাৰ যেন লাগিব। উল্লেখযোগ্য যে ২০০০চনৰ এটি দুৰ্ঘটনাৰ বাবে ১২বছৰৰ বাবে বন্ধ কৰি দিয়া হৈছিল পাৰ্কখন।

Advertisements
%d bloggers like this: